1X Technologies Eve và NEO — Robot Gia Đình Đầu Tiên Thực Sự Đến Tay Người Dùng

Startup Na Uy Được OpenAI Chọn Mặt Gửi Vàng

Trong bức tranh cạnh tranh robot người toàn cầu thường bị chi phối bởi các tên tuổi Mỹ và Trung Quốc, 1X Technologies — startup có trụ sở tại Moss, Na Uy — nổi lên như một cái tên đáng chú ý. Lý do không chỉ là công nghệ robot của họ, mà còn vì OpenAI — tổ chức đứng sau ChatGPT — đã chọn 1X là khoản đầu tư robot đầu tiên của mình.

Vòng gọi vốn Series B trị giá 100 triệu USD với sự dẫn đầu của OpenAI vào đầu năm 2024 đã đặt 1X vào bản đồ robot toàn cầu. Điều này không phải ngẫu nhiên — 1X có triết lý phát triển khác biệt rõ rệt với phần lớn đối thủ.

Eve — Robot Bánh Xe Đang Làm Việc Thực Tế

Trước khi ra mắt NEO, 1X đã có Eve — một robot di chuyển bằng bánh xe với phần thân và tay linh hoạt. Eve không có hai chân, nhưng điều đó cho phép họ tập trung nguồn lực vào thứ quan trọng hơn: trí thông minh và khả năng thao tác đồ vật.

Eve đang được triển khai tại các trung tâm bảo mật ADT ở Mỹ để thực hiện tuần tra và giám sát. Đây là ứng dụng thương mại thực tế đang tạo ra doanh thu — điều mà nhiều startup robot chưa đạt được.

NEO — Tham Vọng Chinh Phục Ngôi Nhà

Robot NEO là bước tiếp theo đầy tham vọng: một robot người hai chân được thiết kế đặc biệt để sống trong môi trường gia đình. NEO được thiết kế với tiêu chí rõ ràng:

• Kích thước người bình thường: cao khoảng 163 cm, có thể mở cửa, lấy đồ từ tủ, di chuyển qua các không gian trong nhà
• Chuyển động mềm mại, không đáng sợ: thiết kế cơ khí ưu tiên chuyển động tự nhiên thay vì tốc độ hoặc lực mạnh
• An toàn khi tiếp xúc: cơ cấu truyền động được thiết kế để "nhún nhường" khi gặp vật cản — không gây thương tích
• Học từ dữ liệu hành vi người: dùng imitation learning để học các tác vụ gia đình từ video và demo thực tế

Triết Lý "An Toàn Trước, Thông Minh Sau"

Điểm khác biệt lớn nhất của 1X là triết lý phát triển. Trong khi nhiều công ty ưu tiên tối đa hóa sức mạnh và tốc độ, 1X đặt an toàn vật lý lên hàng đầu. CEO Bernt Øyvind Børnich giải thích:

"Một robot mạnh mẽ trong nhà không phải là mục tiêu — một robot an toàn, đáng tin cậy mới là. Chúng tôi muốn người ta cảm thấy thoải mái khi để robot ở nhà cùng con cái và người già."

Thử Nghiệm Thực Tế Tại Các Gia Đình Na Uy

Cuối năm 2024 và đầu 2025, 1X bắt đầu chương trình thử nghiệm NEO Beta — đưa robot vào một số gia đình thực tế tại Na Uy để kiểm tra khả năng thích nghi với môi trường sống thật. Đây là bước kiểm chứng quan trọng mà hầu hết các đối thủ chưa dám làm.

Các tác vụ NEO được thử nghiệm trong giai đoạn này bao gồm:

• Nhặt đồ vật bị rơi và đặt lại đúng chỗ theo yêu cầu
• Vận chuyển đồ vật giữa các phòng
• Phản hồi lệnh bằng giọng nói tự nhiên
• Tránh vật cản di động như trẻ em và thú cưng

So Sánh 1X NEO Với Các Đối Thủ

Tương Lai Robot Gia Đình Ở Việt Nam

Câu hỏi thực tế đặt ra cho thị trường Việt Nam: khi nào robot gia đình như NEO sẽ trở nên đủ rẻ và đủ tin cậy để phổ biến? Với dân số già hóa nhanh và áp lực chăm sóc người cao tuổi ngày càng lớn, Việt Nam có thể là một thị trường tiềm năng cho robot gia đình trong giai đoạn 2030–2035 nếu giá thành giảm xuống mức chấp nhận được.